Wie begin dit jaar in de supermarkt stond, merkte het al: koffie is stukken duurder geworden. En het houdt voorlopig niet op. Op de wereldmarkt bereikten koffieprijzen in februari 2026 hun hoogste niveau in bijna vijftig jaar. Een pak van 500 gram goede arabica-koffie dreigt structureel boven de tien euro uit te komen. Hoe heeft het zover kunnen komen?
De cijfers: een historisch hoog punt
Op de termijnmarkt piekte de arabica-koffieprijs in februari 2026 op omgerekend bijna 9,50 dollar per pond. Dat is een stijging van ruim dertig procent vergeleken met een jaar eerder. Voor consumenten vertaalt dit zich naar merkbare prijsverhogingen in de supermarkt. De NOS berichtte uitgebreid over het conflict tussen supermarkten en grote koffieleveranciers, nadat merken als Douwe Egberts en Lavazza hun prijzen flink verhoogden. Supermarkten wilden die doorberekening niet accepteren, maar hadden weinig keuze.
De gemiddelde consument betaalt inmiddels vijf tot vijftien procent meer voor zijn vaste merk. Wie biologische of fairtrade-koffie koopt, merkt soms nog hogere stijgingen.
Brazilië: de ergste droogte in decennia
Brazilië produceert ongeveer een derde van alle koffie ter wereld en is daarmee veruit de grootste speler op de markt. In de afgelopen jaren liep het daar stevig mis. Het land had te maken met de ernstigste droogte in tientallen jaren, met directe gevolgen voor de oogst van 2024 en 2025. De productie daalde naar zo'n 64,7 miljoen zakken, terwijl de export voor 2026 met circa tien procent terugliep ten opzichte van het jaar ervoor.
Dat klinkt als abstract handelsjargon, maar het effect is heel direct. Minder productie betekent minder aanbod. Minder aanbod drijft de prijs omhoog. En die hogere prijs betaal jij uiteindelijk bij de kassa.
Braziliaanse koffieboeren kampen bovendien met trage herstelprocessen. Koffieplanten hebben meerdere seizoenen nodig om te herstellen van een slechte oogst. Zelfs als de regen volgend jaar terugkomt, duurt het jaren voordat de productie weer op het oude niveau zit.
Vietnam voegt zijn deel bij aan het probleem
Wie dacht dat het een puur Braziliaans probleem was, heeft het mis. Vietnam is de grootste producent van robusta-koffie, de variant die de basis vormt voor veel blends, espresso en instantkoffie. Ook daar liep de productie in 2024 met zo'n twintig procent terug. Tyfoons, tekorten aan meststoffen en aanhoudende droogte speelden het land parten.
De combinatie van twee grote producenten die tegelijk tegenvallen, is zeldzaam. Normaal compenseert een goede oogst in Vietnam een matig jaar in Brazilië. Nu vielen ze vrijwel gelijktijdig terug, en dat joeg de prijzen op een manier die markten nauwelijks konden opvangen.
De diepere oorzaak: een grilliger klimaat
Droogte in Brazilië en Vietnam is geen toeval. Het zijn allebei symptomen van bredere klimaatverandering. Arabica-koffie gedijt alleen in een smal klimaatvenster: temperaturen tussen de 18 en 23 graden, met voldoende neerslag op het juiste moment. Dat venster wordt smaller naarmate het klimaat onregelmatiger wordt.
Wetenschappers waarschuwen al jaren dat traditionele koffieregio's op den duur minder geschikt worden voor de teelt. Sommige schattingen gaan ervan uit dat geschikte grond voor koffieteelt in 2050 met de helft is afgenomen. Dat is een zorgwekkend perspectief voor een gewas waar dagelijks meer dan twee miljard koppen van worden gezet wereldwijd.
Als je benieuwd bent hoe teeltomstandigheden direct doorwerken in de smaak van jouw koffie, lees dan ook ons artikel over de weg van boon tot kopje.
Wat merk je als consument in de horeca?
De stijgende inkoopprijzen sijpelen door naar cafés en koffiezaken. Horecaondernemers zitten klem: hogere inkoop, maar klanten die niet zomaar meer willen betalen voor hun dagelijkse espresso. Toch zijn prijsverhogingen vrijwel onvermijdelijk.
Wie de afgelopen maanden een koffiebar bezocht, merkte dat een gewone espresso van twee euro inmiddels bij de meeste zaken twee vijftig of drie euro kost. Dat is geen tijdelijke aanpassing. Ondernemers verwachten dat de hogere inkoopprijzen voorlopig aanblijven en passen hun tarieven structureel aan.
Voor wie bewust omgaat met zijn koffiebudget: thuis zetten is aanzienlijk goedkoper dan buitenshuis. Zeker als je kiest voor koffiebonen van een kleinere branderij die rechtstreeks inkoopt bij boeren, zonder grote tussenhandel. Op het eerste gezicht zijn die bonen soms duurder per pak, maar per kopje valt de verhouding gunstiger uit dan capsules of pads.
Slimmer kiezen in een dure koffiemarkt
- Bonen boven capsules. Per kopje betaal je bij capsules al snel twee tot drie keer zo veel als bij verse bonen. De kwaliteit rechtvaardigt dat verschil zelden.
- Probeer een andere herkomst. Ethiopische of Colombiaanse koffie is minder afhankelijk van de Braziliaanse oogst en heeft vaak een interessantere smaak voor een vergelijkbare prijs.
- Koop bij een lokale branderij. Die zijn transparanter over hun inkoop, hebben directere relaties met boeren en zijn minder gevoelig voor schommelingen op de termijnmarkt.
- Verken alternatieven voor tussendoor. Een goed kopje thee is ook een moment voor jezelf, zonder de productieproblemen van de koffiesector. Hoe je een perfecte kop thee zet, lees je in dit artikel.
Koffie blijft. Maar de tijd van spotgoedkope robusta voor een paar euro per pak is voorbij. Wie bereid is daar bewuster mee om te gaan, koopt tegelijk eerlijker geteelde koffie en steunt branderijen die transparant zijn over herkomst en prijs. Dat is de enige lichtpunt aan een anders weinig vrolijk verhaal voor koffieliefhebbers.